ESPREME  Estimation of willingness-to-pay to reduce risks of exposure to heavy metals and cost-benefit analysis for reducing heavy metals occurrence in Europes Ocena ponoszenia kosztów zmniejszania narażenia na metale ciężkie oraz analiza zysków i strat redukcji występowania metali ciężkich w środowisku w Europie

Czas trwania projektu

01.01.2004 / 31.03.2007

Główny cel projektu  

Celem Projektu ESPREME było dokonanie analizy możliwych kierunków strategii redukcji emisji metali ciężkich do środowiska w skali Europy.

Krótka charakterystyka projektu

Przedmiotem analizy były następujące metale: rtęć, chrom, nikiel, arsen i ołów (zwane dalej metalami). Możliwe redukcje emisji rozpatrywano pod kątem kosztów niezbędnych do uzyskania pożądanego stopnia obniżenia emisji wymienionych zanieczyszczeń do środowiska oraz pod kątem skutków wynikających z obniżenia presji metali na poszczególne komponenty środowiska.
Cel Projektu realizowano poprzez:

1. dokonanie inwentaryzacji danych o emisji metali do atmosfery z obszaru poszczególnych krajów europejskich i weryfikacji tych danych

2. zebranie i ocenę istniejących metod umożliwiających redukcję emisji metali do środowiska

3. weryfikację istniejących modeli pozwalających dokonywać symulacji rozprzestrzeniania się metali w środowisku atmosferycznym, wodnym i glebowym

4. zebranie i weryfikację wartości krytycznych poziomów stężeń poszczególnych metali w analizowanych komponentach środowiska, według podejścia "dawka - odpowiedź"

5. ocenę szeroko rozumianej podatności na ponoszenie kosztów niezbędnych do uzyskania wymaganych redukcji emisji metali do środowiska

6. opracowanie i zweryfikowanie zintegrowanych modeli służących optymalizacji kosztów strategii działań mających na celu niezbędną redukcję emisji metali 

7. opracowanie programu działań niezbędnych do wdrożenia strategii redukcji emisji metali w skali Europy.

Badaniami, będącymi przedmiotem Projektu, objęto wszystkie kraje europejskie, co zapewniało uzyskanie wyników uwzględniających różny stopień rozwoju gospodarczego poszczególnych krajów oraz różny stopień świadomości społeczeństwa co do konieczności podjęcia działań naprawczych.
Projekt, poza zrealizowaniem przedstawionego wyżej celu, miał dostarczyć wyniki ułatwiające implementację Dyrektyw Europejskich i zobowiązań ujętych w Konwencjach w zakresie spraw wynikających z emisji i obecności metali ciężkich do/w środowisku.
Projekt został podzielony na 7 pakietów roboczych ( tzw. "work packages" WP nr 2 - 8) i 1 pakiet skupiający działania koordynujące Projektem (WP-1). 

Zakładane efekty

Efektem tych działań powinny być scenariusze obniżenia ryzyka wynikającego z obecności metali ciężkich w środowisku atmosferycznym, wodnym i glebowym oraz optymalne koszty wdrażania tych scenariuszy na poziomie krajów a także Europy.

Planowane zadania

Poszczególne pakiety robocze Projektu ESPREME obejmowały następujące zagadnienia:

WP-2 - stworzenie bazy danych emisyjnych i szacowanie emisji metali w Europie.
Baza ta była podstawowym źródłem danych dla systemu modelowania rozprzestrzeniania metali w środowisku wodnym i atmosferze oraz służyła analizom społeczno-ekonomicznym. Oprócz opracowania danych o emisji, w tym pakiecie przeprowadzono prognozę zmian wielkości emisji metali w Europie. 

WP-3 - utworzenie bazy danych o metodach redukcji emisji metali i kosztach tych redukcji.
Celem tej części było zebranie istniejących w literaturze fachowej informacji o technicznych metodach redukcji emisji metali. Opracowana baza zawiera także dane o podstawowych parametrach określających skuteczności tej redukcji oraz dane o kosztach wdrożenia tych metod. Baza służyła wypełnieniu zadań w ramach WP7 a pośrednio zadań WP4 i WP5.

WP-4 - modelowanie rozprzestrzeniania metali w atmosferze.
Wykorzystując istniejące modele pozwalające obliczać rozprzestrzenianie się metali w atmosferze i dokonano adaptacji modelu dla potrzeb Projektu. Opracowano model daleko zasięgowy, mogący rozpatrywać zjawiska rozprzestrzeniania metali w skali Europy.

WP-5 - modelowanie rozprzestrzeniania metali w wodach i glebie.
Zebrano istniejące modele pozwalające obliczać rozprzestrzenianie się metali w wodach i glebie; na ich podstawie dokonano adaptacji do zastosowania dla potrzeb Projektu.

WP-6 - wyznaczenie wartości krytycznych poziomów stężeń poszczególnych metali według podejścia "dawka - odpowiedź".
Opracowano nowe wartości krytycznych poziomów stężeń poszczególnych metali w analizowanych komponentach środowiska i w odniesieniu do zdrowia człowieka. Wartości te zweryfikowano według metody opierającej się na metodyce typu "dawka - odpowiedź".

WP-7 - analiza efektywności kosztów redukcji emisji metali i obniżenia ryzyka wynikającego z ich obecności w środowisku.
Opracowano wskaźniki kosztów wdrażania metod redukcji emisji metali oraz wyznaczono efekty ekonomiczne wynikające z faktu obniżania ładunku metali w środowisku. Dokonano oceny podatności społeczeństwa do ponoszenia kosztów niezbędnych do uzyskania wymaganych redukcji emisji metali do środowiska.

WP-8 - analiza wykonalności (feasibility study) praktycznego wdrożenia metod redukcji emisji metali
Opracowano kierunkowe programy działań niezbędnych do wdrożenia strategii redukcji emisji metali w skali Europy. W ramach tego pakietu roboczego dokonano analiza realności tych działań. Określona ekonomicznie optymalną strategię jaka powinna być przyjęta w poszczególnych krajach i Europie by osiągnięte zostały cele i wymogi zawarte w obowiązujących dyrektywach Unijnych i Konwencjach.

Udział IETU w projekcie

W Projekcie ESPREME Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych uczestniczył w trzech pakietach roboczych, tj. w WP02, WP03 i WP07. 

W WP3 IETU pełnił rolę koordynatora prac tego pakietu roboczego.
Przedmiotem prac, w których uczestniczył IETU w poszczególnych WP były następujące problemy badawcze:

Zadania w WP2: 
Rola IETU w pracach tego pakietu roboczego polegała na:

1. dokonaniu uaktualnienia wykazu źródeł emisji metali w krajach europejskich, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł emisji w krajach Europy środkowej i wschodniej, 

2. opracowaniu danych o prognozach emisji metali do powietrza, pod kątem wykorzystania tych danych w analizach modelowania zmian emisji metali.

Zadania w WP3: 
IETU, jako koordynator tego WP, był formalnie odpowiedzialny za całość problematyki przypisanej temu pakietowi (patrz wyżej). Do merytorycznych zadań IETU należało:

1. opracowanie bazy metod redukcji emisji metali ze źródeł antropogenicznych,

2. wypełnienie bazy jw. parametrami opisującymi skuteczność poszczególnych metod i ich obszary zastosowań; opracowano dane o stopniu implementacji różnych metod redukcji emisji, oddzielnie dla wszystkich krajów europejskich, 

3. opracowano dane dotyczące kosztów wdrożenia metod o których mowa i określenie szans praktycznego wdrożenia działań naprawczych mających na celu znaczącą redukcję emisji metali. 

Zadania w WP7: 
Współudział IETU w pracach dotyczących analizy efektywności kosztów redukcji emisji metali i obniżenia ryzyka wynikającego z ich obecności w środowisku ograniczony był do przekazania i implementacji dla potrzeb WP7 wyników uzyskanych przez IETU w ramach prac w WP3. 

Koordynator projektu

University of Stuttgart, Institute of Energy Economics and the Rational Use of Energy, Suttgart, Niemcy, www.ier.uni-stuttgart.de 

Prof. Dr. Rainer Friedrich Institute of Energy Economics and the Rational Use of Energy (IER) rf@ier.uni-stuttgart.de

Główni wykonawcy projektu  

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, Katowice

Universität Stuttgart, Niemcy
Norsk Institutt for Luftforskning (NILU), Kjeller, Norwegia
IVL Svenska Miljoeininstitutet AB, Sztokholm, Szwecja
EMEP-EAST, Moskwa, Federacja Rosyjska
Institute of Occupational Medicine Ltd, Edinburgh, Wielka Brytania
Meteorological Synthesizing Centre - East of the Co-Operative Programme for Monitoring and 
Consiglio Nazionale Delle (CNR), Rzym, Włochy 
Cesky Hydrometeorologicky Ustav (CHMI), Praga , 
Etzel Mueszaki Szolgaltato BT, Budapeszt, Węgry
NILU POLSKA, Katowice.

Strona internetowa projektu:

• http://espreme.ier.uni-stuttgart.de

Prośby o dodatkowe informacje i zapytania należy kierować do:

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych
dr Janina Fudała
ul. Kossutha 6 
40-844 Katowice 
tel.: +48-32-254 03 81 
fax: +48-32-254 17 17 
e-mail: j.fudala@ietu.katowice.pl

Materiały dodatkowe

• Poster ESPREME (Espreme, jpg wersja do pobrania)

U.S. EPA
Methane to LNG
Żory Coal Mine Project












Branżowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE




Program Wieloletni
"Środowisko a Zdrowie"