Innowacyjne metody zarządzania zasobami wód podziemnych w Europie. Projekt szkoleniowy i klastrowy

Kategoria projektu: Projekty towarzyszące (Accompanying Measures)

Program: Energia, Środowisko i Zrównoważony Rozwój (EESD)

Akcja kluczowa: Zrównoważone zarządzanie i jakość wody

Priorytet: Zapobieganie zanieczyszczeniu wód powodowanemu przez tereny zanieczyszczone, składowiska i osady

Numer projektu: EVK1-2000-00803

Czas trwania projektu: 3 lata

Ochrona zasobów wód podziemnych, jak również konserwacja zasobów wody do picia stanowi obecnie jedno z zadań o najwyższym priorytecie dla krajów Wspólnoty Europejskiej. Równocześnie, głównie ze względu na problemy finansowe i związane z ochroną środowiska, jest olbrzymim wyzwaniem dla krajów pretendujących do członkostwa w Unii Europejskiej. Zanieczyszczenie wód podziemnych będące skutkiem działalności przemysłu jest poważnym zagrożeniem dla zasobów wody do picia w Europie. W wielu przypadkach, dostateczna oczyszczenie zanieczyszczonych warstw wodonośnych nie jest ani technicznie, ani ekonomicznie możliwe przy zastosowaniu dostępnych obecnie technologii.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej fakty konsorcjum, pięciu instytucji biorących udział w projektach 5.PR UE związanych z zarządzaniem jakością wód podziemnych, stworzyło projekt IMAGE-TRAIN, którego głównymi celami są:

• ustanowienie wspólnych płaszczyzn tematycznych pomiędzy realizowanymi projektami w ramach 5. Programu Ramowego Badań Rozwoju Technicznego i Prezentacji UE w programie EESD, w akcji kluczowej woda i związanych z priorytetem - Zmniejszanie migracji zanieczyszczeń do wód z terenów zanieczyszczonych, składowisk i osadów;

• przekazywanie istniejącej i rozwijanej w ramach projektów wiedzy młodym naukowcom i pracownikom akademickim w krajach Unii Europejskiej i w krajach należących do grupy akcesyjnej.

1. Klasteryzacja (grupowanie) projektów związanych z zarządzaniem i jakością wód podziemnych. Proces obejmuje trzy główne projekty (INCORE, PEREBAR, PYRAMID) oraz jest otwarty na nowe projekty, które będą uruchamiane. Co roku w ramach klasteryzacji projektów odbywać się będą spotkania uczestników realizowanych projektów kluczowych, którzy będą prezentować wyniki swoich prac. W roku 2001 spotkanie takie odbyło się w Karlsruhe (Niemcy). W roku 2002 spotkanie odbędzie się w Krakowie.

2. Zaawansowane Kursy Szkoleniowe (Advanced Study Courses). Wiedza i doświadczenie zdobyte w trakcie realizacji projektów finansowanych przez UE będzie rozpowszechniana poprzez organizowane szkolenia związane z nowoczesnymi metodami zarządzania jakością wód podziemnych w Europie (również w krajach pretendujących do UE). W miarę potrzeb zakres tematyczny uzupełnią eksperci spoza projektów, zapraszani na szkolenia. Organizowane będą 3 szkolenia w cyklu rocznym adresowane głównie do młodych badaczy i pracowników dydaktycznych wyższych uczelni zajmujących się wodami podziemnymi, z preferencjami dla krajów kandydujących do UE (około 2/3 uczestników pochodzić będzie z tych krajów). UE zdecydowała się przyznać środki na częściowe pokrycie kosztów podróży i pobytu tych uczestników. Pierwszy z kursów odbywa się w 24-28 czerwca 2002 w Katowicach. IETU jest odpowiedzialny za zorganizowanie szkolenia, zapewnienie odpowiedniej aparatury i infrastruktury, demonstrację stosowanych w Polsce technologii oczyszczania in-situ, częściowe sfinansowanie misji wykładowców związanych z tym szkoleniem. Pozostałe 2 szkolenia w kolejnych latach odbędą się w innych krajach zgłaszających akcesję do UE

3. Expert Sessions - dla wyselekcjonowanych przykładowych terenów posiadających zidentyfikowane wcześniej problemy dotyczące wód podziemnych, grupa ekspertów biorących udział w projektach UE wykona studium rozwiązań. Tematem pierwszej sesji będą bierne metody oczyszczania dla słonych wód kopalnianych na Górnym Śląsku. Przewiduje się organizację trzech takich sesji.

4. Strona WWW oraz Newsletter – efekty działań prowadzonych w ramach projektu IMAGE TRAIN oraz komunikacja ekspertów działających w dziedzinie wód podziemnych będzie możliwa dzięki działającej już stronie WWW: http://www.image-train.net oraz wydawanemu 4-5 razy w ciągu czasu trwania projektu listowi informacyjnemu (newsletter).

ZADANIA INSTYTUTU EKOLOGII TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH W KATOWICACH

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach uczestniczy w projekcie IMAGE-TRAIN na tych samych zasadach, co pozostali partnerzy projektu (contractor).

Do najistotniejszych zadań jednostki polskiej należy zorganizowanie Advanced Study Course w Katowicach w czerwcu roku 2002 oraz zorganizowanie Spotkania Klasteryzującego w Krakowie w październiku 2002. Obydwa te zadania mają służyć upowszechnieniu najnowszych wyników projektów finansowanych przez Komisję Europejską (np. INCORE, PEREBAR, PYRAMID, WELCOME, GRACOS), a także przewidywane jest podniesienie ich wartości poprzez włączenie ekspertów spoza projektów 5. Programu Ramowego Unii Europejskiej, a prezentujących najnowsze osiągnięcia naukowe i techniczne w dziedzinie zarządzania jakością wód podziemnych. Misje ekspertów spoza projektów finansowanych przez UE przewidziane są do sfinansowania przez konsorcjum projektu IMAGE-TRAIN.

Ponadto IETU bierze udział w przygotowywaniu pozostałych spotkań klasteryzujących projekty z akcji kluczowej nr 1 w ramach programu Energia, Środowisko i Zrównoważony Rozwój. Projekt zakłada również finansowanie sesji ekspertów międzynarodowych zajmujących się wybranymi aspektami z zakresu wód podziemnych (np. zagadnienia minimalizacji oddziaływania słonych wód kopalnianych na wody powierzchniowe).

W celu szerszego upowszechniania wyników projektu IMAGE-TRAIN, a także w celu zorganizowania wspólnej platformy dla projektów związanych z wodami podziemnymi uruchomiono stronę WWW: www.image-train.net. Ponadto periodycznie wydawany jest newsletter dotyczący minionych wydarzeń oraz planowanych akcji na najbliższy rok. W realizacji tych zadań bierze także udział IETU.