Rafał Kucharski w 1965 r. ukończył Wydział Farmacji Akademii Medycznej w Poznaniu. W latach 1965 - 1973 pracował w Kombinacie Górniczo-Hutniczym „Orzeł Biały” w Bytomiu jako kierownik laboratorium. W 1973r. podjął pracę w Centrum Ochrony Środowiska w Katowicach. Znalazł się w grupie młodych naukowców, którym Światowa Organizacja Zdrowia stworzyła szansę na zapoznanie się z ochroną środowiska w czołowych placówkach naukowych na świecie między innymi w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Holandii. Podczas podróży studialnych zdobył nie tylko wiedzę, ale nawiązał także bardzo wiele kontaktów naukowych, które zaowocowały między innymi trwającą do dzisiaj współpracą z Agencją Ochrony Środowiska Rządu Stanów Zjednoczonych. W 1974r. uzyskał tytuł doktora nauk farmaceutycznych w zakresie oceny narażenia zawodowego, w Akademii Medycznej w Poznaniu. W 1990r. uzyskał tytuł doktora habilitowanego nauk przyrodniczych w dziedzinie biologii - ekologii terenów przemysłowych, w Instytucie Ekologii PAN w Warszawie.

Specjalizacja zawodowa dr hab. Rafała Kucharskiego obejmowała toksykologię środowiskową oraz rewitalizację terenów zdegradowanych. W latach 1979 – 1994 zajmował się wraz grupą współpracowników badaniami zanieczyszczenia gruntów rolnych i płodów rolnych metalami ciężkimi. Był współautorem klasyfikacji gruntów uprawnych ze względu na zanieczyszczenie ołowiem, kadmem i cynkiem. Pod jego kierunkiem przeprowadzono badania jakości gruntów rolnych w dawnym województwie katowickim oraz w Pracowniczych Ogrodach Działkowych. Przyczyniły się one do zmiany podejścia do bezpieczeństwa produkcji rolnej na terenach zdegradowanych działalnością przemysłową. Stały się one podstawą do badań nad oceną ryzyka środowiskowego spowodowanego obecnością w środowisku substancji trwałych. W ostatnich latach zajmował się badaniami dotyczącymi metod oczyszczania i stabilizacji gleb zanieczyszczonych metalami ciężkimi.

W latach 1996 – 2002 był jednym z głównych realizatorów badań prowadzonych wspólnie z Departamentem Energetyki Rządu Stanów Zjednoczonych. Doświadczenia dotyczące wykorzystania roślin do usuwania z gleby metali ciężkich były nowatorskie w skali światowej. W ramach tych badań współpracował z Uniwersytetem Stanowym na Florydzie, Savannah River Test Site, Argonne National Lab., Phytotech, Uniwersytetem Rutgers’a, Agencją Ochrony Środowiska USA oraz Uniwersytetem Stanowym w Arizonie. Współpraca obejmowała wykłady oraz seminaria zamawiane przez te jednostki. Ponadto uczestniczył w projektach i kursach organizowanych przez NATO.

Od 2001r. zespół pod kierunkiem dr hab. Rafała Kucharskiego uczestniczył w pracach badawczych realizowanych w ramach 5. oraz 6. Programu Ramowego Badań i Rozwoju Unii Europejskiej.

Niezależnie od pracy w naszym instytucie dr hab. Rafał Kucharski prowadził działalność dydaktyczną będąc opiekunem prac magisterskich i promotorem prac doktorskich. Od 2000 r. podjął stałą współpracę dydaktyczną z Wydziałem Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechniki Częstochowskiej.

Dr hab. Rafał Kucharski pełnił liczne obowiązki w gremiach naukowych. Od 1979r. do 2004r. był członkiem Rady Naukowej IETU, w tym jej przewodniczącym w latach 1994 – 1999. Był również członkiem Rady Naukowej Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie (1991 – 1995), Rady Naukowej Międzynarodowego Centrum Ekologii PAN z siedzibą w Warszawie (1998 – 2000), a także Komisji Ochrony Środowiska i Utylizacji Odpadów PAN, Oddział w Katowicach.

Był Rzeczoznawcą Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Rolnictwa. Od 1998r. był biegłym z listy Ministra Ochrony Środowiska, a od 2000r. biegłym z listy Wojewody Katowickiego.

Był Autorem prawie siedemdziesięciu publikacji naukowych, prac monograficznych oraz licznych referatów i artykułów popularnonaukowych.

W uznaniu zasług był wielokrotnie uhonorowany za swoją działalność i zaangażowanie na polu naukowym przez władze regionalne, resortowe i państwowe.

Dr hab. Rafał Kucharski był człowiekiem o dużej kulturze osobistej, łatwo nawiązującym kontakty z otoczeniem. Był Kolegą prawym, pogodnym, życzliwym dla wszystkich i skromnym. Przyjaciele mogli zawsze na Niego liczyć.

Jego życie było pasją, a nie oczekiwaniem. Zostało niespodziewanie przerwane ciężką chorobą.

Dla najbliższych współpracowników na zawsze pozostanie Szefem.

Requiescat in Pace!