Opisując rzekę Kłodnicę od jej
źródeł pierwszym miejscem, w którym obserwuje
się pogorszenie jakości wody jest odcinek Kłodnicy
poniżej wylotu oczyszczalni ścieków „Panewniki”
i wylotu wód dołowych z kopalni „Wujek” Ruch
„Śląsk” w Katowicach. Łączny zrzut wód z
tych dwóch wylotów, w ilości średnio około 16
000 m3/d powoduje ponad sześciokrotny wzrost
przepływu. Woda w Kłodnicy w tym miejscu jest
silnie zanieczyszczona, nieprzejrzysta, na jej
powierzchni można zaobserwować liczne
wielkogabarytowe śmieci. Także wyniki badań
jakościowych wody wskazują na jej silne
zanieczyszczenie. Naturalne zdolności rzeki do
samooczyszczania się oraz sprzyjające warunki
– brak wlotów ścieków na odcinku ponad trzech
kilometrów powodują, że Kłodnica na wysokości
Rudy Śląskiej swoim wyglądem przypomina
naturalną rzekę a nie ściek. Jest to ostatnie
takie miejsce na Kłodnicy gdzie można
„delektować” się jej widokiem.
Wyznaczono tzw. „gorące
punkty” zlewni Kłodnicy - miejsca, w których
zaobserwowano drastyczne pogorszenie jakości
wody. W miarę możliwości lokalizowane były także
źródła tych zanieczyszczeń. Na podstawie
zebranych materiałów i informacji wyznaczone
zostały trzy takie główne punkty:
·
Kłodnica, odcinek w Rudzie Śląskiej w dzielnicy
Halemba;
·
Potok Bielszowicki (Kochłówka), na
całej długości potoku;
·
Potok Czarniawka w Zabrzu od
dzielnicy Makoszowy po ujście do Kłodnicy.
Pierwszy z „gorących
punktów” zlewni Kłodnicy znajduje się
w Rudzie Śląskiej (dzielnica Halemba).
Drastyczne pogorszenie stanu wód w rzece
obserwuje się poniżej wylotów kopalni KWK „Halemba”
co skłania jednocześnie do wniosku iż to
kopalnia jest jednym ze źródeł
zanieczyszczenia. Wskazuje na to przede wszystkim
gwałtowna zmiana barwy wody w rzece – wpływ
zawiesiny węglowej. Wysokie wartości zanieczyszczenia
substancjami organicznymi, tj. BZT5 i ChZT wskazują
także na zanieczyszczenie nieoczyszczonymi ściekami
pochodzenia komunalnego. O ile problem ścieków
komunalnych zostanie rozwiązany z chwilą ukończenia
przez gminę Ruda Śląska projektu porządkowania
gospodarki ściekowej, o tyle w dalszym ciągu
poważnym zagrożeniem dla rzeki pozostaną ścieki
z terenu kopalni silnie zanieczyszczone zawiesiną.
Kolejny „gorący punkt” na
liście to Potok Bielszowicki (Kochłówka). W górnym
biegu potoku obserwuje się znaczne
zanieczyszczenie ściekami komunalnymi. W chwili zakończenia gminnych programów
porządkowania gospodarek ściekowych (dotyczy
gminy Ruda Śląska i Zabrze) wszystkie
dotychczasowe wyloty nieoczyszczonych ścieków
powinny zostać zlikwidowane, co tym samym
wyeliminuje obecny problem. Zmianę charakteru
zanieczyszczenia obserwuję się na wysokości
kopalni „Bielszowice” w Rudzie Śląskiej, oprócz
zanieczyszczeń pochodzących ze ścieków
komunalnych pojawiają się w dużych ilościach
zawiesiny węglowe. W dolnym biegu potoku na odcinkach
gdzie zmniejsza się prędkość przepływu wody,
zawiesina opada na dno tworząc miąższe –
ponad 0,5 m grubości warstwy osadów dennych, które
stanowią poważne źródła wtórnego
zanieczyszczenia wód.