BAZA NOWYCH AKTÓW PRAWNYCH

 

NOWE PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA

 

 

 

 

Pobierz / Zainstaluj Acrobat Reader 5.0.5

 

Pobierz / Zainstaluj program PITy 2001

 

Ustawy

 

Publikator

Tytuł aktu

Dz.U. 2001 nr 154 poz. 1804

Ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Dz.U. 2001 nr 154 poz. 1803

Ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne.

Dz.U. 2001 nr 115 poz. 1229

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1190

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze.

Dz.U. 2001 nr 100 poz. 1085

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw.

Dz.U. 2001 nr 89 poz. 970

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ratyfikacji Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Dz.U. 2001 nr 76 poz. 811

Ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych.

Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Dz.U. 2001 nr 63 poz. 639

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej.

Dz.U. 2001 nr 63 poz. 638

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych.

Dz.U. 2001 nr 62 poz. 628

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Dz.U. 2001 nr 52 poz. 537

Ustawa z dnia 2 marca 2001 r. o postępowaniu z substancjami zubożającymi warstwę ozonową.

Dz.U. 2001 nr 38 poz. 452

Ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o rolnictwie ekologicznym.

Dz.U. 2001 nr 22 poz. 248

Ustawa z dnia 16 lutego 2001 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin uprawnych.

Dz.U. 2001 nr 14 poz. 124

Ustawa z dnia 13 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Dz.U. 2001 nr 11 poz. 84

Ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych.

Dz.U. 2001 nr 3 poz. 21

Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody.

 

Rozporządzenia Rady Ministrów

Publikator

Tytuł aktu

 

Dz.U. 2002 nr 20 poz. 200

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie wymagań zasadniczych dotyczących efektywności energetycznej nowych wodnych kotłów grzewczych opalanych paliwami ciekłymi lub gazowymi.

Dz.U. 2001 nr 157 poz. 1841

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia czasowego zakazu obrotu z zagranicą substancjami zubożającymi warstwę ozonową i towarami zawierającymi te substancje.

Dz.U. 2001 nr 156 poz.1816

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przetargów na nabycie prawa użytkowania górniczego

Dz.U. 2001 nr 156 poz.1815

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie złóż wód podziemnych zaliczone do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złoża innych kopalin leczniczych, a także zaliczenie kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych

Dz.U. 2001 nr 153 poz.1746

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych

Dz.U. 2001 nr 151 poz. 1703

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska.

Dz.U. 2001 nr 130 poz.1453

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska

Dz.U. 2001 nr 120 poz.1285

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokość jednostkowych stawek kar za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu

Dz.U. 2001 nr 116 poz.1235

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie stawek opłat produktowych

Dz.U. 2001 nr 69 poz.719

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie rocznych poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych

 

Rozporządzenia Ministra Środowiska

Publikator

Tytuł aktu

 

Dz.U. 2002 nr 19 poz. 196

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lutego 2002 r. w sprawie szczegółowego sposobu funkcjonowania Komisji do spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych.

Dz.U. 2002 nr 15 poz. 148

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie wzoru rejestru decyzji wydanych w zakresie międzynarodowego obrotu odpadami.

Dz.U. 2002 nr 15 poz. 147

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku uzyskiwania zezwoleń na wywóz do określonych państw odpadów innych niż niebezpieczne.

Dz.U. 2002 nr 15 poz. 146

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów niebezpiecznych dopuszczonych do przywozu z zagranicy.

Dz.U. 2002 nr 8 poz. 81

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie wartości progowych poziomów hałasu.

Dz.U. 2001 nr 157 poz. 1866

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać projekty zagospodarowania złóż.

Dz.U. 2001 nr 157 poz. 1865

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie wzoru rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1779

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1778

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1777

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1776

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie kategorii prac geologicznych, kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania tymi pracami oraz sposobu postępowania w sprawach stwierdzenia kwalifikacji.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1775

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać operaty ewidencyjne zasobów złóż kopalin.

Dz.U. 2001 nr 157 poz. 1866

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać projekty zagospodarowania złóż.

Dz.U. 2001 nr 157 poz. 1865

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie wzoru rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1781

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu i zakresu wykonywania obowiązku udostępniania i przekazywania informacji oraz próbek organom administracji geologicznej przez wykonawcę prac geologicznych.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1780

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania próbek i dokumentacji geologicznych.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1779

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1778

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1777

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie projektów prac geologicznych.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1776

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie kategorii prac geologicznych, kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania tymi pracami oraz sposobu postępowania w sprawach stwierdzenia kwalifikacji.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1775

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać operaty ewidencyjne zasobów złóż kopalin.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1774

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie kryteriów bilansowości złóż kopalin.

Dz.U. 2001 nr 153 poz. 1773

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów druków informacji dotyczącej opłaty eksploatacyjnej za wydobytą kopalinę ze złoża.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1741

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie określenia przypadków, w których jest konieczne sporządzenie innej dokumentacji geologicznej.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1740

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie niezbędnego zakresu informacji objętych obowiązkiem zbierania i przetwarzania oraz sposobu prowadzenia centralnej i wojewódzkiej bazy danych dotyczącej wytwarzania i gospodarowania odpadami.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1739

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zasad sporządzania raportu wojewódzkiego.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1738

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie warunków i zakresu dostępu do wojewódzkiej bazy danych dotyczącej wytwarzania i gospodarowania odpadami.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1737

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1736

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1735

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie rodzajów odpadów lub ich ilości, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, oraz kategorii małych i średnich przedsiębiorstw, które mogą prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów.

Dz.U. 2001 nr 152 poz. 1734

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zakresu informacji podawanych przy rejestracji przez posiadaczy odpadów zwolnionych z obowiązku uzyskiwania zezwoleń oraz sposobu rejestracji.

Dz.U. 2001 nr 148 poz. 1660

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie rejestru obszarów górniczych.

Dz.U. 2001 nr 140 poz. 1585

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia.

Dz.U. 2001 nr 140 poz. 1584

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2001 r. w sprawie stwierdzania kwalifikacji w zakresie gospodarowania odpadami.

Dz.U. 2001 nr 131 poz. 1475

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakie powinien spełnić przedsiębiorca produkujący w kraju oleje smarowe z udziałem wytworzonych w kraju olejów bazowych pochodzących z regeneracji, w celu włączenia ich do rzeczywiście uzyskanego poziomu recyklingu.

Dz.U. 2001 nr 130 poz. 1456

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2001 r. w sprawie określenia listy gatunków zwierząt rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz zakazów dla danych gatunków i odstępstw od tych zakazów.

Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1206

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów.

Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1167

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2001 r. w sprawie listy gatunków roślin rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą częściową oraz zakazów właściwych dla tych gatunków i odstępstw od tych zakazów.

Dz.U. 2001 nr 101 poz. 1108

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 września 2001 r. w sprawie określenia stanowisk i wymagań kwalifikacyjnych dla pracowników Służby Parków Narodowych.

Dz.U. 2001 nr 101 poz. 1107

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 września 2001 r. w sprawie określenia stanowisk i wymagań kwalifikacyjnych dla pracowników Służby Parków Krajobrazowych.

Dz.U. 2001 nr 99 poz. 1079

Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie przyrody.

Dz.U. 2001 nr 92 poz. 1029

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 sierpnia 2001 r. w sprawie określenia rodzajów siedlisk przyrodniczych podlegających ochronie.

Dz.U. 2001 nr 87 poz. 957

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie wprowadzania do powietrza substancji zanieczyszczających z procesów technologicznych i operacji technicznych.

Dz.U. 2001 nr 43 poz. 488

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 kwietnia 2001 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych oraz określenia okresów polowań na te zwierzęta.

Dz.U. 2001 nr 16 poz. 183

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 lutego 2001 r. w sprawie stawek opłat za udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie.

Dz.U. 2001 nr 15 poz. 164

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 lutego 2001 r. w sprawie określenia wzoru publicznie dostępnego wykazu danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie.

 

Pozostałe akty

Publikator

Tytuł aktu

 

Dz.U. 2002 nr 37 poz. 344

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń metali ciężkich zanieczyszczających glebę.

Dz.U. 2002 nr 37 poz. 339

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów.

Dz.U. 2002 nr 26 poz. 257

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Dz.U. 2002 nr 18 poz. 176

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie rodzajów odpadów innych niż niebezpieczne oraz rodzajów instalacji i urządzeń, w których dopuszcza się ich termiczne przekształcenie.

Dz.U. 2001 nr 157 poz. 1844

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia automatycznej rejestracji obrotu w wywozie i przywozie substancji zubożających warstwę ozonową.

Dz.U. 2001 nr 97 poz. 1056

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 sierpnia 2001 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać plan operacyjno-ratowniczy sporządzony na wypadek wystąpienia nadzwyczajnego zagrożenia poza teren, do którego jednostka organizacyjna eksploatująca instalację mogącą spowodować nadzwyczajne zagrożenie środowiska posiada tytuł prawny.

Dz.U. 2001 nr 6 poz. 53

Oświadczenie Rządowe z dnia 12 października 2000 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Protokołu o ochronie środowiska do Układu w sprawie Antarktyki, sporządzonego w Madrycie dnia 4 października 1991 r.

Dz.U. 2001 nr 6 poz. 52

Protokół o ochronie środowiska do Układu w sprawie Antarktyki, sporządzony w Madrycie dnia 4 października 1991 r.

Dz.U. 2001 nr 4 poz. 36

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 stycznia 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

 

Projekty rozporządzeń w opracowaniu MŚ

 

Tytuł

Projekty rozporządzeń do ustawy Prawo ochrony środowiska

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinien odpowiadać program ochrony środowiska przed hałasem

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie sposobów, metod i zakresu dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu, górnych i dolnych progów oszacowania dla substancji o ustalonych poziomach dopuszczalnych oraz metodyk referencyjnych modelowania jakości powietrza

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie udostępniania za pośrednictwem publicznych sieci telekomunikacyjnych informacji o środowisku

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska i sposobu ich przedstawiania

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie organizacji i trybu działania Państwowej Rady Ochrony Środowiska

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie rodzajów i zakresu opracowań ekofizjograficznych

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie standardów jakości gleby i ziemi

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie sporządzania map akustycznych dla dróg, linii kolejowych i lotnisk

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji

Projekty rozporządzeń do ustawy Prawo wodne

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie należności za korzystanie ze śródlądowych dróg wodnych i urządzeń wodnych dla celów żeglugi i spławu

Projekty rozporządzeń do ustawy o odpadach

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie warunków, jakie muszą być spełnione przy wykorzystywaniu komunalnych osadów ściekowych

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, nie będącym przedsiębiorcami, do wykorzystania na ich własne potrzeby

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie rodzajów oraz stężeń substancji, które powodują, że urobek jest zanieczyszczony

Projekty rozporządzeń do ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wzorów formularzy służących do składania rocznych sprawozdań o masie wytworzonych, przywiezionych z zagranicy oraz wywiezionych za granicę opakowań

 

Projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie zasad składania raportów wojewódzkich dotyczących gospodarki opakowaniami

Projekty rozporządzeń do ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych

 

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie listy organizmów patogennych oraz ich klasyfikacji, a także środków niezbędnych dla poszczególnych stopni hermetyczności

 

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie określenia zakresu przedmiotowego badań dla podmiotów ubiegających się o przeprowadzanie badań i wydawanie opinii w dziedzinie GMO

 

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie określenia wzorów wniosków dotyczących zgód i zezwoleń na użytkowanie organizmów genetycznie zmodyfikowanych

 

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie określenia szczegółowego sposobu przeprowadzania oceny zagrożeń dla zdrowia ludzi i środowiska w związku z podjęciem działań polegających na zamkniętym użyciu GMO, zamierzonym uwolnieniu GMO do środowiska, w tym wprowadzeniu do obrotu produktu GMO oraz wymagań, jakie powinna spełniać dokumentacja zawierająca ustalenia takiej oceny

 

Interpretacje i wyjaśnienia MŚ do nowych aktów prawnych