Projekt z dnia  15.01.2002 r.
 
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ŚRODOWISKA
 
z dnia .................................

w sprawie określenia zakresu przedmiotowego badań dla podmiotów ubiegających się o przeprowadzanie badań i wydawanie opinii w dziedzinie GMO.

   
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811) zarządza się, co następuje:

§1

Zakres przedmiotowy badań w dziedzinie GMO, konieczny do wydawania opinii, o której mowa  w art.  15  ust. 1  ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych obejmuje w szczególności:
1) określenie zawartości GMO w badanej próbce, 
2) kontrolę zawartości GMO w organizmie roślinnym,
3) kontrolę zawartości GMO w organizmie zwierzęcym,
4) analizę mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych,
5) identyfikację modyfikacji genetycznej, jakiej poddano roślinę, zwierzę lub mikroorganizm.

§2

Podmioty prowadzące badania, o których mowa w §1, przygotowują metodykę służącą wykrywaniu GMO w produktach pochodzenia roślinnego, w produktach pochodzenia zwierzęcego, która powinna uwzględniać w szczególności:
1) opracowanie listy fragmentów DNA najczęściej wykorzystywanych do modyfikacji genetycznych roślin oraz modyfikacji genetycznych zwierząt,
2) opracowanie starterów (primerów) do PCR specyficznie rozpoznających sekwencje DNA najczęściej wykorzystywane do modyfikacji genetycznych roślin oraz modyfikacji genetycznych zwierząt,
3) opracowanie warunków reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR), pozwalającej na specyficzne i niezawodne powielanie fragmentów DNA pochodzących z transgenów,
4) opracowanie niestandardowych metod wykrywania  transgenów w produktach pochodzenia roślinnego oraz modyfikacji genetycznych zwierząt
5) opracowanie szczegółowej instrukcji dla przeprowadzenia analiz wymienionych w punktach wymienionych w punktach od 1- 4
6) standaryzacja warunków przeprowadzania analiz, o których mowa w punktach 1-4.

§3

Przeprowadzając badania, o których mowa w § 1 w odniesieniu do mikroorganizmów, podmioty zobowiązane są do przygotowania metodyki służącej wykrywaniu modyfikacji genetycznych mikroorganizmów.

  
§ 4
 
Rozporządzenie wchodzi w życie  po upływie 5 miesięcy od dnia ogłoszenia.
 
 
Minister Środowiska

W porozumieniu:
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
 
 

 
Uzasadnienie


Projekt rozporządzenia jest wypełnieniem postanowień art. 15 ust. 2 ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811). Celem projektowanego aktu wykonawczego jest określenie zakresu przedmiotowego badań dla podmiotów ubiegających  się o przeprowadzanie badań i wydawanie opinii w zakresie GMO. 
Dotychczas nie funkcjonowały jednostki, które na podstawie przeprowadzonych badań mogły wydawać opinie w zakresie GMO, a które działałyby na podstawie odpowiednich decyzji administracyjnych Ministra Środowiska.
Prowadzenie badań w zakresie GMO i na ich podstawie wydawanie opinii należeć będzie do podmiotów, których podstawą działania będzie zezwolenie Ministra  Środowiska. 
Opinie wydawane przez wyżej określone podmioty będą miały istotne znaczenie dla Ministra Środowiska w procesach decyzyjnych, w przypadku rozstrzygania spraw spornych, jeśli takie zaistnieją. Jednostki te będą m.in. potwierdzały bądź negowały wyniki badań prowadzonych  przez jednostki kontrolne, określone w art. 11 ust. 4  rzeczonej ustawy.
Przedmiotowe rozporządzenie jest zgodne z wymaganiami zawartymi w Dyrektywach Unii Europejskiej, które wskazują na możliwość przeprowadzania dodatkowych badań  i analiz weryfikujących dane zawarte w notyfikacjach oraz badań kontrolujących obecność GMO w produktach wprowadzonych do obrotu. W krajach Unijnych działają laboratoria  referencyjne, wykonujące badania podobne do określonych w niniejszym rozporządzeniu.
Wydanie projektowanego rozporządzenia spowoduje skutki finansowe dla budżetu państwa, które dotyczyć będą między innymi środków na pokrycie dodatkowego wyposażenia laboratoriów, zabezpieczenia w odczynniki niezbędne do wykonywania analiz, opłat za wykonanie niektórych badań. Za przeprowadzone badania zlecane przez organy kontrolne, laboratoria będą pobierały opłaty w ramach działalności komercyjnej. Koszty badań będą ponosiły organy kontrolne jako jednostki budżetowe i będą to dodatkowe  koszty, których precyzyjne określenie w chwili obecnej jest nie możliwe z uwagi na fakt, że za badania w wyniku których potwierdzona zostanie obecność GMO w produktach będących przedmiotem kontroli, koszty badań poniesie użytkownik GMO. Szacunkowy koszt jednostkowego badania jakościowego produktu, polegającego na detekcji GMO wynosi około 800 PLN. 
Laboratoria, które będą ubiegały się o wydanie zezwolenia na przeprowadzanie badań muszą spełniać warunki  określone w ustawie,  które w decydujący sposób wpłyną na ograniczenie  wydatków  z budżetu państwa, szczególnie w zakresie doposażenia tych jednostek.  Niezależnie od tych działań, w 2002 roku dla co najmniej dwu laboratoriów zaplanowano środki na dofinansowanie doposażenia,  pochodzące z budżetu projektu PHARE 2001 pt: "Wdrażanie systemu bezpieczeństwa biologicznego w Polsce", zgłoszonego przez Ministerstwo Środowiska. Projekt ten został zatwierdzony przez Komisję Europejską.
Ze względu na swój bardzo specyficzny i wąski zakres zaproponowane rozwiązanie nie spowoduje innych zmian takich jak zmiany społeczne czy gospodarcze. 
Istotną sprawą jest, aby projekt rozporządzenia był poddany szerokim uzgodnieniom szczególnie ze środowiskami naukowymi, ze względu na materię jaką prezentuje. 
Proponuje się aby projekt rozporządzenia został skonsultowany z takimi ośrodkami naukowymi jak:
1. Instytut Biochemii i Biofizyki PAN
2. Instytut Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego 
3. Instytut Chemii Bioorganicznej PAN 
4. Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN
5. Instytut Genetyki Roślin PAN
6. Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin 
7. Państwowy Zakład Higieny
Przedmiotowy projekt zostanie również przekazany do konsultacji następującym podmiotom: Wydziałowi II Nauk Biologicznych PAN, Wydziałowi V Nauk Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych PAN, Komitetowi Biotechnologii przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk jak również Instytutowi na rzecz Ekorozwoju, Społecznemu Instytutowi Ekologicznemu, Centrum Prawa Ekologicznego oraz Polskiemu Klubowi Ekologicznemu. 
Nie mniej jednak nie jest możliwe określenie pełnej listy jednostek naukowych oraz społecznych, a także listy przedsiębiorców, którzy mogliby zaopiniować przedmiotowy projekt.
Przedmiotowy projekt w dniu 15 stycznia  br., zostanie umieszczony na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska.