PROJEKT

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E
Ministra Środowiska
z dnia....................


w sprawie rodzajów oraz stężeń substancji, które powodują, że urobek jest zanieczyszczony.

Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628) zarządza się, co następuje:

§1

Ustala się następujące rodzaje substancji oraz ich stężenia, których przekroczenie powoduje, że urobek pochodzący z pogłębiania akwenów morskich w związku z utrzymaniem infrastruktury zapewniającej dostęp do portów, a także z pogłębianiem zbiorników wodnych, stawów, cieków naturalnych, kanałów i rowów w związku z utrzymaniem i regulacją wód, jest zanieczyszczony:
1. Metale a,b
1)    Arsen                                     -        30      mg/kg
2)    Chrom sześciowartościowy    -      100      mg/kg
3)    Cynk                                     -      300      mg/kg
4)    Kadm                                    -          3,5   mg/kg
5)    Miedź                                    -      100      mg/kg
6)    Nikiel                                    -        45      mg/kg
7)    Ołów                                     -      100      mg/kg
8)    Rtęć                                      -          0,7   mg/kg
                   
a Reprezentatywną próbkę w ilości równej lub większej niż 1 kg należy wysuszyć w temperaturze pokojowej do stałej masy, przesiać przez sito nylonowe 2 mm. Stężenie substancji oznaczać we frakcji urobku o uziarnieniu < 2 mm - w celu wyeliminowania materiałów nie będących składnikami urobku, takich jak: kawałki złomu metali, kawałki drewna, muszle, fragmenty żużlu, okruchy farb i lakierów, zestalone kawałki smoły czy asfaltu itp.
Z odsianej frakcji urobku < 2 mm, po skwartowaniu, pobrać 100 g próbkę analityczną i utrzeć do ziaren < 0,063 mm w moździerzu agatowym w celu uzyskania rozdrobnionej próbki.
b Oznaczanie metali – metodą ICP – AES (spektrometria emisyjna ze wzbudzeniem plazmowym) lub ASA (absorpcyjna spektrometria atomowa) po roztworzeniu rozdrobnionych próbek wodą królewską.

2. Związki organiczne c
    1) Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) d
a)    Acenaften                      -          0,1    mg/kg
b)    Acenaftylen                   -          0,15  mg/kg
c)    Antracen                       -          0,25  mg/kg
d)    Benzo(a)antracen          -          0,75 mg/kg
e)    Benzo(b)fluoranten        -          0,75 mg/kg
f)    Benzo(k)fluoranten         -          0,75 mg/kg
g)    Benzo(ghi)perylen         -          0,25 mg/kg
h)    Benzo(a)piren               -          0,75 mg/kg
i)    Chryzen                         -          0,75 mg/kg
j)    Dibenzo(a,h)antracen     -          0,15 mg/kg
k)    Fenantren                     -          0,5   mg/kg
l)    Fluoranten                     -          1,5 mg/kg
m)    Fluoren                       -          0,15 mg/kg
n)    Indeno(1,2,3-c,d)ipren -          0,25 mg/kg
o)    Piren                            -          1,5   mg/kg
p)    Suma WWA                -          5,0   mg/kg
                   
c Pobieranie i przygotowywanie próbki reprezentatywnej do oznaczania związków organicznych: reprezentatywną próbkę urobku w ilości równej lub większej od 1 kg, przeznaczoną do oznaczeń związków organicznych pobrać do szklanych naczyń i transportować w chłodziarkach, ewentualnie w torbach chłodniczych, po przywiezieniu do laboratorium suszyć w liofilizatorach i przesiać przez sito nylonowe 2 mm. Stężenie substancji oznaczać we frakcji urobku o uziarnieniu < 2 mm - w celu wyeliminowania materiałów nie będących składnikami urobku, takich jak: kawałki złomu metali, kawałki drewna, muszle, fragmenty żużlu, okruchy farb i lakierów, zestalone kawałki smoły czy asfaltu itp. Z odsianej frakcji urobku < 2 mm, po skwartowaniu, pobrać 100 g próbkę analityczną i utrzeć do ziaren < 0,063 mm w moździerzu agatowym w celu uzyskania rozdrobnionej próbki.
d Oznaczanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych – metodą GC – MSD (chromatografia gazowa z detektorem spektrometrii masowej) w ekstraktach dichlorometanowych uzyskanych po ekstrakcji rozdrobnionych próbek dichlorometanem.
2) Polichlorowane bifenyle (PCB) e
a)    PCB 28                            -         0,03 mg/kg
b)    PCB 52                            -         0,03 mg/kg
c)    PCB 101                          -         0,03 mg/kg
d)    PCB118                          -         0,03 mg/kg
e)    PCB 138                         -         0,03 mg/kg
f)    PCB 153                          -         0,03 mg/kg
g)    PCB 180                          -         0,03 mg/kg
h)    Suma PCB                       -         0,3  mg/kg
                   
e  Oznaczanie polichlorowanych bifenyli – metodą GC – ECD (chromatografia gazowa z detektorem wychwytu elektronów) w ekstraktach acetonowych uzyskanych po ekstrakcji rozdrobnionych próbek mieszaniną heksan/aceton.

3) Środki ochrony roślin – pestycydy zawierające substancje chloroorganiczne f
a)    DDD                             -          8,5  µg/kg
b)    DDE                             -          6,7  µg/kg
c)    DDT                             -          4,8  µg/kg
d)    Dieldrina                       -          4,3  µg/kg
e)    Endrina                         -          6,2  µg/kg
f)    Heptachlor                     -          2,7  µg/kg
g)    γ-HCH (Lindan)            -          1,4  µg/kg
                   
f Oznaczanie pestycydów chloroorganicznych – metodą GC – ECD (chromatografia gazowa z detektorem wychwytu elektronów) w ekstraktach heksanowych uzyskanych po ekstrakcji rozdrobnionych próbek mieszaniną heksan/aceton.


§2

Urobek uznaje się za zanieczyszczony, gdy co najmniej stężenie jednej z substancji przekracza wartość wymienioną w §1.


§3

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 października 2001 r.







W porozumieniu                                                 Minister Środowiska
Minister Transportu
i Gospodarki Morskiej




   


 

UZASADNIENIE

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie rodzajów oraz stężeń substancji, które powodują, że urobek jest zanieczyszczony, zostaje wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628).
Art. 2 ust. 1a ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (Dz. U. Nr 96, poz. 592 z późn. zm.) określał, że przepisów ustawy nie stosuje się do mas ziemnych pochodzących z pogłębiania akwenów morskich w związku z utrzymaniem infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i stanowiących niezanieczyszczony urobek, składowany w sposób określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ustawie tej nie było upoważnienia do określenia, kiedy urobek jest zanieczyszczony.
Wprowadzenie art. 4 ust. 2 nowej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach pozwoli precyzyjnie rozgraniczyć urobek zanieczyszczony od niezanieczyszczonego na podstawie oznaczenia stężeń określonych rodzajów substancji, które mogą zanieczyścić ten urobek. W związku z tym przepisy nowej ustawy o odpadach będą stosowane do postępowania z urobkiem, który jest zanieczyszczony.
W urobku pochodzącym z pogłębiania wód powierzchniowych zatrzymywana jest większość metali ciężkich oraz związków organicznych o małej rozpuszczalności i trudno ulegających degradacji, przechodzących do środowiska w wyniku działalności gospodarczej człowieka.
W urobku, pochodzącym z wielu rzek, jezior, zatok morskich, a także portów obserwowana jest wysoka zawartość pierwiastków śladowych oraz tzw. „trwałych związków organicznych”. Ponowne umieszczenie w wodach powierzchniowych zanieczyszczonego metalami ciężkimi urobku stwarza duże zagrożenie dla biosfery ze względu na możliwość występowania  bezpośrednich ostrych i chronicznych zatruć u organizmów wodnych i lądowych. Zanieczyszczony urobek może powodować redukcję lub eliminację wielu gatunków ważnych ekologicznie lub mających znaczenie użytkowe. Zanieczyszczony urobek jest również niebezpieczny dla ludzi – m.in. poprzez spożywanie ryb pochodzących z miejsc, gdzie występują osady o wysokim stężeniu zanieczyszczeń (zachorowania na nowotwory, występowanie uszkodzeń neurologicznych, obniżenie wskaźnika inteligencji u dzieci).
W związku z tym wprowadzenie kryteriów umożliwiających rozgraniczenie urobku zanieczyszczonego od niezanieczyszczonego umożliwi wykorzystanie urobku niezanieczyszczonego bez ryzyka wystąpienia szkód w środowisku i zabezpieczy przed wykorzystywaniem urobku zanieczyszczonego w sposób powodujący te szkody, a urobek zanieczyszczony będzie musiał być poddany procesowi unieszkodliwiania.
Przyjęcie powyższego rozporządzenia nie spowoduje skutków finansowych dla budżetu państwa.