Na podstawie art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 i Nr 115, poz. 1229), zwanej dalej ustawą, zarządza się co następuje:

Program sporządza się w postaci dokumentów gromadzonych w formie pisemnej oraz w wersji elektronicznej.

a) opisowo – analitycznej,
b) graficznej.

1. Część opisowa zawiera:

1) opis celu programu,
2) listę substancji objętych programem i ich pochodzenie,
3) harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji ujętych w programie przedsięwzięć ze wskazaniem:

a) terminów realizacji poszczególnych etapów,
b) całkowitych kosztów realizacji i kosztów poszczególnych etapów,
c) źródeł finansowania,

4) wykaz, terminy i miejsce gromadzenia informacji dokumentów sporządzanych w celu kontroli realizacji programu i poszczególnych jego przedsięwzięć.

a) wydanie wymaganych w programie decyzji,
b) wydanie aktów prawa miejscowego,
c) monitorowanie realizacji programu lub poszczególnych przedsięwzięć,

a) bytowania ludzi i indywidualnego zaspokojenia zapotrzebowania na ciepło,
b) korzystania ze środków transportu.

a) pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza,
b) wykazów rodzajów i ilości substancji wprowadzanych do powietrza sporządzanych w ramach systemu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska,
c) powiatowych i gminnych programów ochrony środowiska,
d) raportów o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko,
e) polityk, strategii, planów i programów, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy,

a) instalacji i rodzajów powszechnie korzystających ze środowiska zlokalizowanych na obszarze objętym programem,
b) napływu zanieczyszczeń na rozpatrywany obszar, z wyróżnieniem instalacji zlokalizowanych w strefie w bezpośrednim sąsiedztwie objętego programem obszaru, instalacji zlokalizowanych na obszarze województwa, napływu od innych instalacji zlokalizowanych na obszarze kraju lub za granicą,

a) poszczególnych substancji w powietrzu,
b) wielkości emisji z instalacji i urządzeń, których eksploatacja ma znaczący wpływ na rejestrowane poziomy stężeń substancji,
c) gęstości zaludnienia i przeznaczenia terenu, na którym występują przekroczenia,
d) istniejących obszarów ograniczonego użytkowania, a do końca 2005 r. także obszarów stref ochronnych,

a) zmiany w jakości dopuszczonych do obiegu gospodarczego paliw, konieczność zastosowania najlepszej dostępnej techniki, realizację zobowiązań globalnych w zakresie ograniczania emisji do powietrza,
b) przewidywane zmiany emisji do powietrza ze źródeł zlokalizowanych poza granicami kraju, elektrowni konwencjonalnych, elektrociepłowni i innych instalacji do spalania paliw, będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów ustawy, źródeł zlokalizowanych na obszarze kraju, na obszarze innych województw niż to, gdzie zlokalizowany jest rozpatrywany w programie obszar oraz źródeł zlokalizowanych na obszarze województwa, w którym zlokalizowany jest dany obszar,

a) wynikające z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
b) dotyczące ograniczeń wynikających z istniejących lub planowanych obszarów ograniczonego użytkowania,
c) dotyczące ograniczeń wynikających z istniejących lub planowanych obszarów ochrony uzdrowiskowej oraz parków narodowych,

1) mapę administracyjną strefy i obszaru objętego programem,
2) mapę z zaznaczeniem terenów, o różnym przeznaczeniu, na których stwierdzono przekroczenia poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu,
3) mapę z lokalizacją:

a) instalacji na rozpatrywanym obszarze objętym programem i w jego bezpośrednim sąsiedztwie, których eksploatacja powoduje wprowadzanie do powietrza rozpatrywanych substancji,
b) stacji pomiarowych.

1.Treść programu ustala się na podstawie:

1) danych na temat strefy i obszaru , na których stwierdzono przekroczenia w tym:

a) rodzaju terenu z podziałem na teren miejski, przemysłowy i inny niż miejski lub przemysłowy,
b) powierzchni obszaru, na której stwierdzono przekroczenie z uwzględnieniem ustalonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego charakteru powierzchni terenu, oraz obszarów ograniczonego użytkowania, a do końca 2005 r. także obszarów stref ochronnych,
c) liczby osób zamieszkujących strefę i obszar, na których stwierdzono przekroczenia substancji,
d) danych o czynnikach klimatycznych, mogących mieć wpływ na poziom substancji i wyników uzyskiwanych z modeli wykorzystywanych przy prognozowaniu poziomów stężeń zanieczyszczeń w powietrzu,
e) danych topograficznych, w tym danych charakteryzujących pokrycie terenu i sposób jego wykorzystywania,
f) informacji dotyczących obiektów i obszarów chronionych na mocy odrębnych przepisów,

2) charakterystyk techniczno-ekologicznych instalacji, urządzeń, i charakterystyk rodzajów powszechnego korzystania ze środowiska, których funkcjonowanie ma znaczący udział w wywoływanych poziomach stężeń oaz oceny możliwych do podjęcia działań zmierzających do ograniczenia ich oddziaływania,
3) bilansów zanieczyszczeń pochodzących od podmiotów korzystających ze środowiska, z powszechnego korzystania ze środowiska i napływów, które mają wpływ na wywołane poziomy stężeń
4) uwarunkowań wynikających z planów zagospodarowania przestrzennego,
5) analizy stanu zanieczyszczenia powietrza z wyszczególnieniem:

a) czynników wywołujących przekroczenia, z uwzględnieniem przemian substancji w powietrzu,
b) procentowego udziału w zanieczyszczeniu powietrza rozpatrywanych w programie podmiotów korzystających ze środowiska i rodzajów powszechnego korzystania ze środowiska,

6) szacunkowego czasu potrzebnego na osiągnięcie zakładanych przez program celów,

a) wielkość przekroczenia,
b) rozkład gęstości zaludnienia,
c) uwarunkowania finansowe, społeczne i gospodarcze,
d) uwarunkowania wynikające z funkcjonowania obiektów i obszarów chronionych na mocy odrębnych przepisów.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
 
 

• zakres danych do uwzględnienia w programach ochrony powietrza,
• stopień szczegółowości tych danych. 

1. Konsultacje

Przygotowywany projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza jest nowym rozporządzeniem, wprowadzonym  ustawą z  dnia 27 kwietnia – Prawo ochrony środowiska, które nie miało odpowiednika merytorycznego w dotychczasowym prawodawstwie.
Rozporządzenie to transponuje do polskiego prawodawstwa przepisy Dyrektywy Rady: 1996/62/EC z dnia 27 września 1996 roku w sprawie oceny i kontroli jakości otaczającego powietrza, w części dotyczącej informacji jakie powinny być zawarte w lokalnych lub regionalnych programach poprawy jakości otaczającego powietrza. Pośrednio jest również związane z wdrożeniem przepisów następujących Dyrektyw Rady: 1999/30/EC z dnia 22 kwietnia 1999 r. w sprawie wartości dopuszczalnych dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i tlenków azotu, zanieczyszczeń pyłowych i ołowiu w powietrzu oraz Decyzję Komisji (2001/744/EC) z 17 października 2001 r. zmieniająca Aneks V do tej  dyrektywy, dyrektywę 2000/69 z dnia 16 listopada 2000 r. w sprawie wartości dopuszczalnych dla benzenu i tlenku węgla w powietrzu, a także projekt dyrektywy dotyczącej ozonu w powietrzu.
Projekt tego rozporządzenia został skonsultowany z zainteresowanymi jednostkami podczas seminarium, które odbyło się we wrześniu 2001 r. W konsultacjach uczestniczyli przedstawiciele Instytutu Ochrony Środowiska, Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, oraz przedstawiciele Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska oraz Urzędów Wojewódzkich - Wydziałów Ochrony Środowiska. 
 

2. Wpływ regulacji na dochody i wydatki budżetu i sektora publicznego

Wpływ na sektor przedsiębiorstw.
Nie przewiduje się, aby wprowadzenie przedmiotowego rozporządzenia pociągnęło za sobą zwiększenie kosztów dla sektora przedsiębiorstw, w porównaniu do kosztów realizacji zobowiązań jakie wynikały z obowiązków, które nakładała dotychczas obowiązująca ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska. Na użytkownikach środowiska ciąży obowiązek takiego eksploatowania instalacji, aby związane z nimi emisje nie powodowały pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Podmioty prawne wpływające na pogorszenie jakości powietrza będą zobowiązywane do ponoszenia kosztów przedsięwzięć organizacyjnych i inwestycyjnych niezbędnych dla poprawy sytuacji w tym zakresie. Kosztów tych działań nie można w chwili obecnej oszacować w wystarczająco precyzyjny sposób. 
 

Wpływ na sektor rządowy i samorządowy.
Zgodnie z przyjętymi ustaleniami główny ciężar wdrożenia programów ochrony powietrza spoczywać będzie na administracji rządowej szczebla wojewódzkiego i krajowego. Zadania w tym zakresie realizowane będą przez już istniejące organy i instytucje. Przede wszystkim obciążeni będą wojewodowie, którzy zostali zobowiązani do określenia, poprzez wydawanie aktów prawa miejscowego, programów poprawy jakości powietrza. Programy określać będą odpowiednie środki prawne i ekonomiczne oraz tworzyć będą ogólne warunki sprzyjające lub wręcz promujące wdrażanie technik i podejmowanie działań, które będą prowadzić do zmniejszenia emisji substancji do powietrza. Strefy będą określane na podstawie wyników pomiarów prowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska, która już od blisko 10 lat jest odpowiedzialna za prowadzenie programów Państwowego Monitoringu Środowiska.
  W związku z powyższym nie zachodzi konieczność tworzenia nowych struktur, a jedynie dostosowanie i ewentualna rozbudowa już istniejących. 
Za organizację i funkcjonowanie programów ochrony powietrza w granicach stref wyznaczonych na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska w terenie odpowiadać będą Wojewodowie. Będą oni wykorzystywać wyniki pomiarów wykonane głównie przez Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska (WIOŚ). Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska, które dysponują odpowiednią kadrą i laboratoriami pomiarowymi stanowią od 1 stycznia 1999 roku część wojewódzkiej administracji zespolonej i realizują zadania wyznaczane przez właściwych terytorialnie wojewodów. Działania WIOŚ wspomagane będą przez stacje Inspekcji Sanitarnej oraz inne struktury realizujące programy monitoringowe w zakresie jakości powietrza.
Przewidywane skutki finansowe zostały zawarte w uzasadnieniu do ustawy – Prawo ochrony środowiska. Zaznaczyć należy, że opracowywanie programów ochrony środowiska nie jest całkowicie nowym obowiązkiem. Do tworzenia programów ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju zobowiązywała bowiem organy administracji rządowej i samorządowej, dotychczas obowiązująca ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska. 
Praktycznie całość zadań w sferze systemu oceny jakości powietrza zostanie sfinansowana ze środków publicznych. Głównym źródłem środków na ten cel będą budżety wojewódzkie uzupełniane środkami z funduszy ekologicznych - Narodowego i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. Nakłady inwestycyjne na poprawę infrastruktury drogowej, czy na modernizację miejskich systemów ciepłowniczych będą mogły być oszacowane dopiero na etapie opracowywania programów ochrony powietrza w poszczególnych strefach. 

3. Wpływ regulacji na rynek pracy

Przepisy rozporządzenia nie będą miały wpływu na rynek pracy.

4. Wpływ regulacji na konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki

Regulacje jakie zaproponowane są w projekcie rozporządzenia w pełni są zgodne z regulacjami obowiązującymi w Unii Europejskiej, więc nie będą miały wpływu na konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki.

5. Wpływ regulacji na sytuację i rozwój regionów

Rozporządzenie jest przygotowywane na potrzeby tworzonego systemu zmierzającego do poprawy jakości powietrza, poprzez zapewnienie na obszarze wszystkich stref dotrzymywania prawnie ustalonych poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu. Programy ochrony powietrza będą określać konieczne do podjęcia przedsięwzięcia i działania, oraz ich terminy ich realizacji, w celu doprowadzenia do zmniejszenia poziomu zanieczyszczeń atmosfery, a tym samym powinny doprowadzić do poprawy warunków życia i rozwoju gospodarczego na danym obszarze.